Pytania jawne Zbrodnia i kara
Pytania jawne · Fiodor Dostojewski · Pozytywizm · 5 z 76 pytań listy CKE
Zbrodnia i kara — pytania jawne na maturę ustną 2027
Pięć pytań ze „Zbrodni i kary” Dostojewskiego to w praktyce jedna historia — Raskolnikowa: od teorii o ludziach „niezwykłych”, przez zbrodnię i udrękę sumienia, po przemianę na zesłaniu. Sonia Marmieładowa, śledczy Porfiry i scena czytania o wskrzeszeniu Łazarza przydadzą się w większości odpowiedzi.
5 pytań i ich trudność
Na liście CKE na lata 2026–2028 ta lektura ma 5 z 76 pytań jawnych (6,6% listy). Tabela pokazuje, jak wypadały w egzaminach próbnych — pytanie z najniższym wynikiem warto powtórzyć jako pierwsze.
| Pytanie | Średni wynik egzaminu | Poniżej progu 30% | Ranking trudności |
|---|---|---|---|
| Walka człowieka ze swoimi słabościami — najniższy wynik w tej lekturze | 53,0% | 13,1% | 28. z 76 |
| Motyw winy i kary | 54,7% | 9,7% | 65. z 76 |
| Ile człowiek jest gotów poświęcić dla innych | 54,9% | 9,7% | 66. z 76 |
| Co może determinować ludzkie postępowanie | 53,9% | 12,9% | 51. z 76 |
| Motyw przemiany bohatera | 55,5% | 8,6% | 71. z 76 |
Średnia wszystkich 76 pytań: 53,3%. Dane: 2605 pierwszych podejść do pytań z tej lektury w pełnych egzaminach próbnych w symulatorze ZdajUstna.pl, 25.03.2026–11.09.2026; ranking 1 = najtrudniejsze. Wynik całego egzaminu oceniany przez egzaminatora AI według kryteriów CKE — to nie wynik egzaminu CKE. Metoda i pełny raport →
Walka człowieka ze swoimi słabościami
Teza do obrony: Walkę ze słabościami można wygrać tylko wtedy, gdy człowiek uzna prawdę o sobie i przyjmie pomoc drugiego człowieka — sam rozum nie wystarczy; dowodzą tego losy Rodiona Raskolnikowa.
Uważaj: Opowiadanie o zbrodni i śledztwie zamiast o walce wewnętrznej — komisja pyta o słabości, więc musisz nazwać konkretną słabość (pychę, wiarę w teorię), a nie relacjonować fabułę kryminalną.
Konteksty z omówienia:
- Literacki — „Makbet” Szekspira
- Biblijny — wskrzeszenie Łazarza
- Filozoficzny — idea nadczłowieka
Pełne omówienie: o co pyta komisja, plan wypowiedzi i przykładowa odpowiedź →
Motyw winy i kary
Teza do obrony: Prawdziwa kara za zbrodnię rodzi się w samym zbrodniarzu — zaczyna się w momencie przekroczenia normy moralnej, a droga wyjścia z winy prowadzi nie przez odbycie wyroku, lecz przez wyznanie i pokutę.
Uważaj: Opowiadanie przebiegu zbrodni i śledztwa zamiast analizy motywu — komisja zna fabułę; ocenia, czy potrafisz powiedzieć, CZYM według Dostojewskiego jest wina i na czym polega kara.
Konteksty z omówienia:
- Literacki — „Makbet” Szekspira
- Biblijny — Kain i wskrzeszenie Łazarza
- Literacki — „Dziady” cz. II Mickiewicza
Pełne omówienie: o co pyta komisja, plan wypowiedzi i przykładowa odpowiedź →
Ile człowiek jest gotów poświęcić dla innych
Teza do obrony: Człowiek potrafi poświęcić dla innych wszystko — godność, wolność, przyszłość — ale wartość ma tylko ofiara z miłości do konkretnej osoby; poświęcenie w imię idei kończy się zbrodnią.
Uważaj: Budowanie całej wypowiedzi wokół Raskolnikowa i jego teorii — najmocniejszy materiał o poświęceniu to Sonia i Dunia; bez nich odpowiadasz w gruncie rzeczy na inne pytanie.
Konteksty z omówienia:
- Biblijny — Ewangelia i scena Łazarza
- Historyczny — o. Maksymilian Kolbe
- Literacki — „Dziady cz. III” Adama Mickiewicza
Pełne omówienie: o co pyta komisja, plan wypowiedzi i przykładowa odpowiedź →
Co może determinować ludzkie postępowanie
Teza do obrony: Ludzkim postępowaniem kierują splecione siły — idee, warunki życia i mechanizmy psychiki — ale Dostojewski dowodzi, że żadna z nich nie odbiera człowiekowi wolnego wyboru ani odpowiedzialności.
Uważaj: Sprowadzenie odpowiedzi do jednego motywu (najczęściej samej biedy) — pytanie brzmi „co MOŻE determinować”, więc komisja oczekuje kilku czynników i pokazania, jak nakładają się na siebie w decyzji Raskolnikowa.
Konteksty z omówienia:
- Literacki — „Makbet” Szekspira
- Biblijny — wskrzeszenie Łazarza
- Filozoficzny — spór o determinizm
Pełne omówienie: o co pyta komisja, plan wypowiedzi i przykładowa odpowiedź →
Motyw przemiany bohatera
Teza do obrony: Przemiana Raskolnikowa to długi, bolesny proces: od klęski teorii, przez karę wewnętrzną i wyznanie winy, po odrodzenie na katordze — dokonują jej nie wyrok sądu, lecz miłość i pokora.
Uważaj: Utożsamienie przyznania się do winy z przemianą — gdy Raskolnikow idzie na komisariat, nie czuje jeszcze skruchy i wciąż broni swojej teorii; jeśli pominiesz epilog, zgubisz sedno pytania.
Konteksty z omówienia:
- Biblijny — wskrzeszenie Łazarza
- Literacki — Jacek Soplica („Pan Tadeusz”)
- Literacki — Andrzej Kmicic („Potop”)
Pełne omówienie: o co pyta komisja, plan wypowiedzi i przykładowa odpowiedź →
Konteksty, które obsłużą kilka pytań naraz
Te konteksty pojawiają się w omówieniach więcej niż jednego pytania z tej lektury. Jeśli przygotujesz je porządnie, wykorzystasz je niezależnie od tego, które z tych pytań wylosujesz.
„Makbet” Szekspira
3 pytań: Walka człowieka ze swoimi słabościami · Motyw winy i kary · Co może determinować ludzkie postępowanie
wskrzeszenie Łazarza
3 pytań: Walka człowieka ze swoimi słabościami · Co może determinować ludzkie postępowanie · Motyw przemiany bohatera
Częste pytania
Ile jest pytań jawnych z lektury „Zbrodnia i kara” na maturze ustnej 2027?
Jest 5 pytań jawnych — 5 z 76, czyli 6,6% listy CKE obowiązującej w latach 2026–2028: Walka człowieka ze swoimi słabościami; Motyw winy i kary; Ile człowiek jest gotów poświęcić dla innych; Co może determinować ludzkie postępowanie; Motyw przemiany bohatera.
Które pytanie z lektury „Zbrodnia i kara” jest najtrudniejsze?
W egzaminach próbnych w symulatorze ZdajUstna.pl najniższy średni wynik z tej lektury ma pytanie „Walka człowieka ze swoimi słabościami”: 53,0% przy średniej wszystkich pytań 53,3% (519 pierwszych podejść, 25.03.2026–11.09.2026). To ocena egzaminatora AI według kryteriów CKE, nie wynik egzaminu CKE.